1/2
  • Ariën Rasmijn

Aruba di ken?


Bo Aruba, het grote masterplan van de twee kabinetten Mike Eman was twee jaar geleden tot op het bot gefileerd door de Algemene Rekenkamer in een rapport dat er niet om loog. Kort door de bocht genomen was er geen controle, geen verantwoording en nauwelijks sprake van beleid bij de uitvoering van misschien wel het grootste en meest ambitieus ogende renovatieplan dat gericht was op het hele eiland. De binnensteden van Oranjestad en San Nicolas en tal van wijken moesten op de schop, het ziekenhuis zou worden gerenoveerd, overheidsgebouwen, scholen en infrastructuur zouden worden gerestaureerd, een Lineair Park zou worden gebouwd, er zou nieuwe huisvesting komen, evenals zonne- en windenergieparken en parkeergarages. Ik weet het nog goed, AVP won in 2009 de verkiezingen met de boodschap dat zij het team en het plan hadden om Aruba vooruit te helpen. En in de eerste vier jaar leek het allemaal ook voortvarend te gaan. Er werd weer hardop gedroomd op Aruba en er leek echt een frisse wind te waaien. Bo Aruba werd gepresenteerd als het grote masterplan waar lang over was nagedacht en waarmee niet alleen het eiland in materiële zin zouden worden gerevitaliseerd, maar uiteindelijk als gevolg van dit alles ook de lokale economie een boost zou krijgen. Het zag er allemaal ook heel gelikt en uitgewerkt uit. In de Caya Betico Croes werd een leegstaande oude winkel getransformeerd tot een showcase waarin aan de hand van vlotte displays al die toekomstige projecten werden uitgelicht. Wanneer er weer eens hoog bezoek kwam vanuit Nederland of waar dan ook, gingen de deuren van die droomwinkel open en werd er een rondleiding gegeven. Mensen van de universiteit van Pennsylvania werden aangetrokken om mee te denken over Oranjestad en Playa. Kunstenaar Daan Roosegaarde werd naar het eiland gebracht om na te denken over kunstwerken in de wijken en maakte zelfs al een ontwerp voor een kunstwerk bij het geplande windturbinepark Urirama. The sky was the limit, zo leek het. Icarus had zijn thermiek te pakken en bleef maar stijgen op weg naar de zon. Er ging geen week voorbij, of premier Eman gaf een persconferentie op straat, al dan niet vergezeld door minister Sevinger, Oduber of De Meza, of alle drie, in een smetteloos wit hemd met opgestroopte mouwen om vooral hardwerkend over te komen. Veel camera’s eromheen en diezelfde dag een uitgebreid persbericht met tal van foto’s in onze inbox. “Het eiland wordt gered. Wij rusten niet. Dit team heeft een plan.” Op grond van dat idee won AVP weer met een absolute meerderheid in 2013. Mijn eigen interpretatie van die winst was dat de bevolking Mike het mandaat gaf om zijn plan te voltooien. Het was namelijk niet af. “Ainda Falta.” Maar toen begon het kaartenhuis in elkaar te vallen. Projecten bleven steken, de economie veerde niet magisch op zoals was verwacht. Nederland begon moeilijk te doen over begrotingen die alsmaar onrealistischer werden. Zelf had ik ondanks alles toch wel het idee, net als veel mensen, dat er sprake was van een plan. Het plan had denkfouten en was gestrand, maar er was voldoende over nagedacht. Jaren later zou Mike Eman mij tijdens een interview ook vertellen dat juist het verschil tussen zijn partij en de grote rivaal MEP was dat bij AVP de getalenteerde denkers rondlopen die met doordachte plannen komen voor de lange termijn. Uit de bevindingen van het rapport van de Rekenkamer over Bo Aruba komt echter een heel ander beeld naar voren. Er bestond geen vastgesteld kader voor wat Bo Aruba nou allemaal precies inhield en op basis waarvan steeds projecten eraan werden geplakt. Er was geen goede informatievoorziening, geen concrete doelstelling, alleen maar maquettes en mooie renderings en het idee dat het allemaal wel goed zou komen. Er was geen verantwoording naar de Staten toe, er waren geen haalbaarheidsstudies en risicoanalyses. Ik weet nog dat de tweede tram vanuit het transportschip op de haven van Oranjestad werd gehesen en ik aan minister Sevinger vroeg of ze überhaupt hadden onderzocht of die tram echt toeristen meer zou laten kopen in de binnenstad. Het antwoord was een droog nee. Dat is echter niet helemaal waar. Diezelfde reseachers uit Pennsylvania hadden de aanleg van de tram afgeraden. De renovatie van Oranjestad was een lang en kostbaar proces waarbij lang bestaande bedrijven failliet gingen en de afwerking ook nog eens verre van voldoende was. Caya Betico Croes heeft het amper overleefd. Het Lineair Park werd nooit afgemaakt. San Nicolas kreeg een paar murals. Bepaalde wijken kregen trottoirs en een rij woningen in De Vuyst werd opgeknapt, net op tijd voor het Koninklijk bezoek. Het mocht allemaal 1,6 miljard florin kosten. Ook grappig. In datzelfde rapport wordt ook stilgestaan bij het Tourism Product Enhancement Fund (TPEF), dat indertijd viel onder de minister van Toerisme van de AVP, Otmar Oduber en Mike de Meza na Oduber’s vertrek. De Rekenkamer sprak van zowel een toezichthoudende als uitvoerende rol van het fonds. “Dit impliceert een functievermenging. Daarnaast kent dit fonds een zeer ruime doelstelling, waardoor weinig duidelijkheid bestaat over de bedoeling van de bestedingen van het fonds.” Dit alles vergrootte het risico op oneigenlijk en/of ondoelmatige besteding van middelen. Het is diezelfde Otmar Oduber – nu met pensioen – wiens partij POR nu in de coalitie zit en een showdebat heeft opgeroepen om alle misstanden rond Bo Aruba aan de kaak te stellen. Hoe ironisch is het dan dat POR-fractievoorzitter Dellanire Maduro tijdens dat debat zei te vermoeden dat de vorige regering stelselmatig en opzettelijk rapportage en controle op de projecten van Bo Aruba achterwege liet. Zo zie je maar, je kunt niet van alle rampen ongedeerd weglopen. Gelukkig voor Oduber blijft het ongetwijfeld bij dit showdebat en zal hij zich net als zijn collega’s van toen nooit echt hoeven te verantwoorden.   Uiteindelijk vergeten we en recyclen we de resten en vergeten weer. Langs de weg bij Seroe Patrishi, wanneer je bijna bij de papercliprotonde komt, staat een crèche. Ook kun je daar je banden laten repareren. Op de achterkant van het uithangbord van die zaak staat in nog nauwelijks leesbare letters ‘Fondo Desaroyo San Nicolas’. Ik vraag me af of over zo’n tien jaar ook oude borden van ‘Bo Aruba’ voor iets anders zullen worden gebruikt.

Abona na nos newsletter

  • White Facebook Icon