1/2
  • Ariën Rasmijn

Normaal


Ik reed een paar dagen geleden langs een café in Noord en zag het terras ouderwets gevuld met stamgasten. Aan social distancing hadden ze een broertje dood en toen ik net iets te lang in complete verwondering naar ze zat te staren, keken ze met dezelfde verwondering naar mij terug. So much for the new normal. In de supermarkten is het ook weer ouderwets dringen. Aan de ingangen wordt nauwelijks gecontroleerd en het toezicht op sociale afstand blijft slechts bij opgenomen korte aankondigingen over het geluidssysteem. De meeste mensen dragen geen mondkapje. En waarom zouden ze, we hebben immers de curve platgewalst. Aruba is "Covid Free". Je kunt nu zelfs een T-shirt kopen met als opdruk dat je de crisis hebt overleefd. De avondklok is voorbij en daarmee feitelijk ook de lockdown. En hoewel de regering tijdens persconferenties blijft hameren op social distancing, hygiëne en hoe te gedragen in het ‘nieuwe normaal’, op straat en op sociale media kunnen ze het niet laten om een jaar voor de verkiezingen de vlag uit te steken voor fictieve overwinningen. Want het enige wat we hebben zijn de officiële cijfers van een serie tests over een fractie van de bevolking, dat bovendien ook nog eens voor een flink deel onder de radar leeft. Want iemand die hier illegaal verblijft, of elke dag moet verschijnen op een werkplaats die zwart uitbetaalt en waar hij of zij binnen no time vervangen kan worden, laat zich niet testen voor een lichte griep of een kriebelende keel. Maar over deze mensen praatten wij toch al nooit, dus waarom zouden we dat nu wel gaan doen? En het is duidelijk dat iedereen het helemaal heeft gehad met de nieuwe regels. Burgers en ondernemers willen terug naar hoe het was, zijn terecht bang dat zij hun inkomen zullen verliezen en trekken de beperkingen op hun vrijheid en verworvenheden simpelweg niet.


Voor veel mensen staat de wereld nu helemaal op zijn kop en het spreekt daarom ook voor zich dat ze op tal van fronten een enorme druk voelen. Punt is ook dat iedereen het recht heeft om op haar of zijn eigen manier daarmee om te gaan, zolang anderen daar verder niet mee in gevaar worden gebracht natuurlijk. Zo gaat de een plots meer sporten en gezonder leven, in de hoop om zo een beter immuunsysteem op te bouwen. De ander zoekt zijn of haar heil in complottheorieën of gaat van alles op sociale media lopen beweren, in de hoop dat mensen meegaan in het idee dat het virus helemaal niet zo ernstig is en dat de maatregelen daarom moeten worden opgeheven. Alles lijkt geoorloofd nu, niets is normaal meer en iedereen moet maar op een eigen manier daarmee leren omgaan. Keiharde (zelf-) ontkenning is daar onderdeel van. Gevaarlijk wordt het pas wanneer mensen of instanties dingen gaat lopen verkondigen en voor beleid gaan pleiten die niet zozeer de publieke zaak dienen, maar eerder de eigen zakelijke belangen. “Het valt wel mee met de sterftecijfers.” “Tweede golf? Laten we bij voorbaat een tweede lockdown uitsluiten.” Laten we helder zijn hier, iedereen heeft volop recht op vrije meningsuiting. Maar zo gauw mensen op basis van hun vertrouwen in jouw mening besluiten om dan maar alsnog risico’s te gaan lopen, dan ben jij op zijn minst moreel verantwoordelijk voor wat met die mensen gebeurt mochten ze in een – inmiddels waarschijnlijke – tweede golf geïnfecteerd raken en misschien zelfs doodziek worden.


Het gevaar van dit alles is dat al onze aandacht gaat naar kwesties van eigenbelang. We zijn nu weliswaar iets minder politiek gepolariseerd, maar als je goed kijkt zijn we juist nog verder van elkaar weggedreven door deze crisis. Ironisch genoeg ook omdat we elkaar juist zo ontzettend in de gaten houden nu. Elk ondoordacht idee, foute grap en halfbakken mening lezen we van elkaar op Facebook, de enige plek waar we elkaar veilig tegen kunnen komen en uit verveling maken we van alles een rel. Het neemt alle bandbreedte in onze hoofden in beslag en bij sommige mensen merk je ook dat ze deze constante druk nog maar nauwelijks kunnen trekken. En omdat we met z’n allen in deze aanhoudende staat van zelfbehoud en paniek verkeren blijven we op het gaspedaal trappen met de koppeling op neutraal en zien we niet dat we eigenlijk helemaal niet duurzamer, slimmer of meer ‘in tune’ met onszelf en de natuur zullen worden zoals we aan het begin van deze crisis hadden gehoopt. Integendeel het nieuwe normaal wordt slechts nog een stommere, oneerlijkere versie van het oude. Helemaal als je ziet hoe met name de politiek, de ambtenarij, de hotels, touroperators, grote bedrijven en een institutie zoals de Centrale Bank met man en macht proberen te voorkomen dat dingen echt veranderen en hun machtpositie op het eiland wordt aangetast. Geen drastische aanpassingen of reshuffling of the deck, maar een zo snel mogelijke hervatting van business as usual, met als extra bonus meer concentratie van macht bij een kleine groep en wie weet ook nog eens een beetje minder democratie en checks en balances. Want vergis je niet, hoewel de maatregelen inmiddels zo goed als allemaal zijn opgeheven, voor het crisisteam – met een weliswaar populaire premier als opperbevelhebber die ook alle bevoegdheid heeft om andere ministers totaal aan de kant te schuiven als ze wil – is nog geen einddatum aangekondigd. Maar ook voor Tanchi is het nieuwe normaal geen feest. Zij moet nu constant door hoepels blijven springen voor Nederland, dat nu feitelijk alle kaarten in handen heeft. En Nederland speelt hard. Mark Rutte eist dingen die we zelf allang hadden moeten doen maar waar nooit de politieke wil voor is geweest. In de komende maand moeten heilige koeien als het ambtelijk apparaat en de AZV worden geslacht. En dat zou uiteraard grote gevolgen hebben voor de huidige de kansen op herverkiezing Wie weet stelt Nederland ook het doorvoeren van geregistreerd partnerschap voor homostellen als harde voorwaarde voor de volgende tranche. Maar Aruba lijkt het nog harder te willen spelen. In een interview met de Curaçaose krant Vigilante verklaarde Volksgezondheidsminister Dangui Oduber dat Aruba de grenzen opengooit omdat ze dat liever doen dan blijven bedelen bij Nederland voor een paar florin en dat de voorwaarden vanuit Den Haag voor zachte leningen alleen harder zullen worden. Dan maar de toeristen weer binnenlaten (ook nog eens zonder quarantaine vooraf!), ondanks al het advies daartegen en ondanks alle onvermijdelijke gevolgen van dien, en het geld weer laten rollen zodat we geen hulp meer nodig hebben en de status quo zo met rust kan worden gelaten. Dat mensen misschien het ziekenhuis in zullen moeten, so be it. Je moet het ze nageven, ze kunnen hardball spelen. Maar wat als daarbij feitelijk met mensenlevens wordt gespeeld en waarvoor doe je dan zoiets? Alles bij het oude houden? Het oude bestaat niet meer, hoe hard je ook probeert om jezelf en je achterban dat wijs te maken. Het spel zoals je het kende is allang voorbij, maar jij wilt nog met dobbelstenen gooien.


Net als het nu is de toekomst vooralsnog onduidelijk. Onze autonomie staat nu opeens ook ter discussie. Een paar weken terug werd geopperd dat we dan ook maar een bijzondere gemeente moeten worden. Dat kan best voordelen hebben, maar we hebben nu totaal geen onderhandelingspositie om te bepalen wat we wel en wat we niet in dat pakket zouden willen opnemen en wellicht leveren we ook veel meer in dan we nu beseffen. Zeggenschap is een ding, vastgoed en eigen kansen inleveren aan de influx van nieuwe buren uit Madre Patria is een ander, maar wat van het recht van een volgende generatie om dit keer wel goed te doen wat voorgaande generaties verkeerd deden? Aan de andere kant, wie weet hebben de kids (de enigen die het recht hebben overgehouden om daar wat van te zeggen) daar schijt aan en roepen ze zelf: “Jesus – of in dit geval Mark – take the wheel!”

Abona na nos newsletter

  • White Facebook Icon